بلاگ عباس گویا

  عباس گویا – ٢٧ فوریه ٢٠٢٦   پروپاگاندای جنگی آمریکا و ایران در دور کنونی، تفاوت معناداری با نمونه‌های مشابه در دو دهه گذشته ندارد. مواضع اغلب سازمان‌های سیاسی نیز، تا آنجا که بررسی کرده‌ام، کمابیش همانهائی است که در گذشته اتخاذ کرده بودند. در مجموع می‌توان سه رویکرد اصلی را از یکدیگر تفکیک کرد:   ۱.  موافقان جنگ: طیفی متشکل از سلطنت‌طلبان، مجاهدین، جمهوری‌خواهان، لیبرال‌ها و سوسیال‌دموکرات‌های پرو غرب و بخشی از ناسیونالیستهای کرد بی‌پرده از "جنگ" دفاع می‌کنند. این جریان‌ها خواهان "رژیم‌چنج" از بالا و بدون اتکا به نیروی مستقیم مردم‌اند.   حزب کمونیست کارگری ایران، حککا، نیز همان موضع را با ادبیات دیگری ذیل مفهوم "جنبش سرنگونی"، مشروط به هدف قرار گرفتن نهادهای حکومتی توسط آمریکا و اسرائیل، مثبت ارزیابی می‌کند.   ۲. مخالفان جنگ: این طیف شامل نیروهای موسوم به توده‌ای، از جمله احزاب و سازمان‌های نزدیک به حزب توده و اکثریت، و نیز شماری از جریان‌های چپ حاشیه ای "ضد امپریالیست" مانند توفان، راه کارگر، حکمتیست رسمی و بخشی از آنارشیست‌هاست. آنها انگیزه‌ ...

عباس گویا - ۲۴ فوریه ۲۰۲۶  مطمئن نیستم  آنطور که برخی در چپ اعلام میکنند، دست راستی ها تمام تخم مرغ‌هایشان را در سبد «استیصال مردم» چیده بودند تا آنرا بهانه ای برای امرشان، یعنی دخالت نظامی اسرائیل- آمریکا کنند.  ایران اینترنشنال در ۲۳ ژانویه در نقل قول از رضا پهلوی می‌گوید «رژیم مستأصل شده و میکوشد زمان بخرد». از طرف دیگر بی بی سی  در ۱۵ فوریه خبر داد «شاهزاده رضا پهلوی با اشاره به استیصال مردم در برابر سرکوب‌های شدید، تنها راه کمک را تضعیف ماشین سرکوب جمهوری اسلامی (سپاه و نیروهای نظامی) می‌داند.»  بالاخره چه کسی مستأصل شده، رژیم یا مردم؟ بجای تفسیر دلبخواه، فاکتهای موجود را نگاه کنیم. تجمعات بیش از صد و پنجاه هزار نفره در سه شهر تورنتو (۵۰ هزار نفر)، مونیخ (۶۰ هزار نفر)، لس آنجلس (۴۰ هزار نفر) تجمعات چشمگیر و بزرگی بودند. (سه دولت کانادا، آلمان و آمریکا به دروغ «تخمین» چندین برابری زدند تا بطور غیر مستقیم، از جمله، استیصال را همگانی نشان دهند).  شاید بتوان روحیه حاضرین در آن تجمعات را با این نشانه ها قضاوت کرد: آنها پرچمهای اسرائیل و آمریکا را در کنار پر...

  این یادداشت پیش از خبر امروز درباره سر دادن شعار ضد سلطنتی دانشجویان در تهران نوشته شده بود.   عباس گویا - ۲۲ فوریه ۲۰۲۶ اگر علت اصلی خیزش مزدبگیرانِ به‌ستوه‌آمده در ایران را از جمله در فقر مزمن، ناامنی گسترده‌ی شغلی، فقدان چشم‌انداز برای زندگی شایسته‌ی جوانان، سرکوب آزادی‌ها، نابرابری ساختاری و تبعیض جنسیتی و ستم ملی بدانیم، آنگاه می‌توان گفت آنچه میان جمهوری اسلامی ایران و جریان‌های سلطنت‌طلب دیده می‌شود، ورای ادبیاتِ عشق و نفرت شان، نوعی هم‌پوشانی راهبردی و طبقاتی است. سلطنت‌طلبی صرفاً یک گروه فشار نیست؛ پروژه‌ای سیاسی با دستور کار مشخص است. اگر در گردهمایی‌های آنان نشانی از مطالبه‌ی آزادی زندانیان سیاسی، وعده‌ای—حتی صوری—برای رفاه عمومی، یا دفاعی از برابری حقوق زنان و مردان و رفع ستم ملی دیده نمی‌شود، این غیبت تصادفی نیست. این مطالبات در پروژه‌ی آنان جائی ندارند. آنها یک هدف مشخص دارند و بس: انتقال تقریبا دست نخورده دم دستگاه دولتی جمهوری اسلامی، خصوصا با تمام ابزار سرکوبش، به رضا پهلوی توسط آمریکا و اسرائیل. غرض ادامه همان وظایفی است که حکومت اسلامی در حال حاضر از پیشبر...

عباس گویا  وقتی نخستین خبر کشتار وحشیانه دی‌ماه را شنیدم، بی‌اختیار به نفر کنار دستی‌ام گفتم: «هر کسی ـ حتی ترامپ ـ اگر جمهوری اسلامی را سرنگون کند، من مشکلی با او ندارد.» این را من گفتم که خود را کمونیستِ دوآتشه می‌داند؛ و قصد توجیهش را هم ندارم. احساسی بود که در ظرفیت شخصی داشتم: استیصالِ. به هزار و یک دلیلی که قبلاً طرح شده، تا اطلاع ثانوی هیچ تحرک توده‌ای بدون پشتوانه‌ای «خارجی» یا بدون یک تغییر کیفی در اشکال مبارزه اش قادر به سرنگونی جمهوری اسلامی نیست. منظور من از نیروی «خارجی»، سوسیالیست‌ها و کارگران جهان‌اند. کارگران جهان زمانی دخالت خواهند کرد که کارگران و فعالین سوسیالیست در ایران بتوانند نشان دهند وزنه‌ای جدی در سیاست‌اند. کردستان را هم نادیده نمی‌گیرم. پیش‌تر در « پسا پنجمعه سیاه، موانع و راه حل ها » نظرم را گفته بودم. اینکه جواب ما باید عاجل باشد و مشکل گشای مانع اصلی در تقابل با دستگاه سرکوب باشد. انتظار معجزه نداشتم اما بی توجهی که خیر، ناتوانی تشکیلات های مدعی کمونیستی در پاسخ به مانع اصلی نشان داد که توده معترض جواب معضلش را از دست راستی ها خواهد گرفت. ...

عباس گویا - ۱۵ فوریه ۲۰۲۶ هدف دروغ های شاخدار دولتهای کانادا(*) و آلمان در مورد تعداد شرکت کنندگان در تظاهرات دیروز تورنتو و مونیخ و انعکاس این دروغها در رسانه های انگلیس و فرانسه چیست؟ ۱) دلسرد کردن اپوزیسیون کارگری و سوسیالیست ۲) تشویق آمریکا به سیاست رژیم چنج. رقم رسمی دولت آمریکا درباره تعداد شرکت کنندگان در تظاهرات شنبه لس آنجلس، سومین شهر کلیدی این فراخوان، هزاران نفر بود، واقعی بود!  روبیو در روز یکشنبه بار دیگر تاکید کرد ترامپ خواهان توافق از طریق مذاکره است. بعبارت دیگر کمپین تبلیغاتی کانادا - اروپا که به ظن قوی در هماهنگی با اسرائیل صورت گرفته است، برای تشویق آمریکا به رژیم چنج در ایران است. همچنین او در کنفرانس امنیتی مونیخ سعی کرد اروپا را پشت سر «نظم نوین ترامپ» بخط کند. بعبارت دیگر و بوضوح اروپا و آمریکا در مورد «سیاستهای خارجی» شأن هم جهت نیستند، زاویه هائی دارند.   تا آنجا که به تأثیر تبلیغات روی اپوزیسیون کارگری برمیگردد، شاید لازم به تاکید نباشد که در سیاست حلوا پخش نمی‌شود، توازن نیرو پخش میشود. غرب اولا با پخش دروغ های شاخدار بدنبال همان نتایجی است که...

 عباس گویا - ۱۲ فوریه ۲۰۲۶   پن جمعهٔ سیاه ۱۸ و ۱۹ دی‌ماه، با قتل‌عام ده‌ها هزار نفر، بهانه‌ای کم‌نظیر در اختیار آمریکا قرار داده است تا مناقشات خود با ایران را پیش ببرد. این فاجعه شهروندان را مرعوب نکرد، اما در غیاب یک آلترناتیو کارگریِ سازمان‌یافته، آنان را به وضعیتی از استیصال کشاند که نه به حملهٔ نظامی آمریکا دل می‌بندند و نه الزاماً در برابر آن می‌ایستند. پنجمعهٔ سیاه و عامل آن، جمهوری اسلامی، برای هیچ‌کس قابل دفاع نیست؛ و این همان واقعیتی است که آمریکا بر آن حساب باز کرده است. «دوستان» حکومت اسلامی تهدیدهای نظامی آمریکا را یا با سکوت، یا با غرولندهای کم‌اثر پشت سر می‌گذارند. امروز حتی ترکیهٔ عضو ناتو و عربستان سعودی، متحد دیرینهٔ آمریکا، بیش از چین و روسیه نگران حملهٔ نظامی آمریکا به ایران‌اند. با وجود پروپاگاندای جنگی هر دو سوی ماجرا و بسیج گسترده و کم ‌سابقهٔ نیروهای نظامی آمریکا در خاورمیانه، مزدبگیران در غرب تمایل چندانی به شکل‌دادن یک جنبش فراگیر ضدجنگ نشان نداده‌اند. آنچه احتمالاً شکل خواهد گرفت، نه یک جنبش توده‌ای ضدجنگ، بلکه مقاومت بقایای اسلام سیاسی و حمای...

  عباس گویا - ٢٢ بهمن ١٤٠٤ عنوان این نوشته ممکن است مطلق‌گرایانه به نظر برسد. دقیق‌تر بگویم، به نظر من بخش قابل توجهی از تحلیل‌ها و ارزیابی‌های کنونی که از سوی سازمان‌های سوسیالیستی درباره وضعیت مبارزه طبقاتی در ایران ارائه می‌شود—دست‌کم آن‌هایی که من خوانده‌ام—در به‌کارگیری متد سوسیالیستی نقد دچار   نقطه ضعفهای جدی اند. از خودِ عبارت «مبارزه طبقاتی» شروع کنیم. اگر بنا بر آنچه در مانیفست کمونیست آمده است، تاریخ تمامی جوامع تاکنون تاریخ مبارزات طبقاتی بوده باشد، هر نقدی که جایگاه و حتی نام طبقات را حذف کند، هرچه باشد، سوسیالیستی نیست. عبارات مبهمی چون «مردم»، «افکار عمومی» یا «نیروی سوم» به واژگان یک نقد طبقاتی—و بنابراین ناگزیر سوسیالیستی—تعلق ندارند. در اشاره به طبقه کارگر می‌توان از اصطلاحاتی مانند کارگران، مزدبگیران، زحمتکشان، یا حتی در معنایی رقیق‌تر، گرسنگان و تهیدستان به‌عنوان معادل‌های نزدیک استفاده کرد. اما «مردم» در بحث از طبقات، بخشی از ترمینولوژی سوسیالیستی نیست. این واژه حامل محتوای طبقاتی نامعین است. دقیقاً به همین دلیل به فرهنگ واژگان پوپولیستی تعلق دارد—بر...

موسولینی، که پیش‌تر یک خبرنگار بود، در سال ۱۹۲۲ نخستین حکومت فاشیستی را بنیان گذاشت. کمپین انتخاباتی او بر سازمان‌دهی «سیاه‌جامگان» برای سرکوب، دستگیری و کشتار کمونیست‌های ایتالیا استوار بود. ضدیت با کمونیسم، در فردای انقلاب ۱۹۱۷ روسیه، دلیل اصلی وجودی فاشیسم بود. رضا پهلوی و سلطنت‌طلبان آگاه به خوبی می‌دانند که برای کسب مقبولیت در بارگاه آمریکا ــ به‌ویژه نزد رئیس‌جمهور کنونی‌اش، ترامپ ــ باید نشان دهند که ظرفیت لازم و کافی برای دشمنی با چپ‌ها، سوسیالیست‌ها و کمونیست‌ها را دارند. از نگاه آمریکا، علت اصلی تفویض قدرت از شاه به خمینی، ظرفیت بالای اسلام‌گرایان برای سرکوب و قلع‌ و قمع کمونیست‌ها بود. خمینی این تعهد را به کارتر داد و به آن عمل کرد. از همین‌رو، رضا پهلوی و پهلوی پرستان ناگزیرند نشان دهند که دست‌کمی از خمینی و حزب‌اللهی‌ها ندارند: قداره‌بند، چاقوکش، آماده‌ی خشونت‌اند و توان کشتار گسترده‌ی چپ‌ها را دارند. البته همه‌ی این‌ها «سرِ لحافِ ملا»ست؛ مسئله‌ی اصلی حفظ فقر مزدبگیر و خاموش نگه‌داشتن صدای اوست. نمایش‌های خیابانی شاه‌الهی‌ها را دیده‌ایم. این‌ها یک نمایش سیاسی و نوعی کمپین ...

عباس گویا –  دوم فوریه ٢٠٢٦   بی‌شک هر معترضی که در خیزش دیماه شرکت کرده و تجربه پنجمعه سیاه [پنجشنبه – جمعه ١٨ و ١٩ دیماه] را پشت سر داشته باشد، با سوال "موانع چیست، راه حلها کدامند" کلنجار میرود. بدون شک نسل کشی ددمنشانه دهها هزار نفره معترضین نقطه عطفی در مبارزات توده زحمتکش برای سرنگونی جمهوری اسلامی شد. علیرغم بکارگیری حد اعلای توحش،  حکومت اسلامی در رسیدن به اهدافش ناکام ماند، نتوانست  رعب و وحشتی همتراز با دهه ٦٠ برقرار کند. نخستین نشانه های شکست جمهوری اسلامی را میتوان با گشایش اینترنت در ایران مشاهده کرد. سیلی از افشاگری ها به سراسر جهان سرازیر شد. بدون ترس از هر عواقبی، مردم حرفشان را میزنند، در تشییع جنازه جانباختگان به وسعتی که ممکن باشد شرکت میکنند. تاثیر نسل کشی پنجمعه سیاه بر توده بپاخاسته، رعبی از جنس سی خرداد ٦٠ نبود، روحیه تعرضی از جنس پسا   جمعه سیاه ١٧ شهریور بود، از جنس عواقب یکشنبه سیاه ژانویه ١٩٠۵ روسیه تزاری بود. ضمن اینکه توده مردم مرعوب نشدند، اما خام هم نبودند، قصد خودکشی هم ندارند، عقب نشینی کردند. سوالی که قریب به یقین در ذهن همه جار...

اگر صورتمسئله مزدبگیران بپاخاسته در خیزش دیماه را با لنزی که صرفا منافع آنها را در نظر میگیرد، و با یک تبیین خالص سوسیالیستی کارگری، نگاه کنیم، احتمالا هدف درازمدت آنها از خیزش انقلابی اخیر را برقراری حکومت سوسیالیستی از طریق خلع ید سیاسی از سرمایه داری ارزیابی میکنیم. وقتی به ترکیب جمعیت، شعارها و وقایع بلافاصله اتفاق افتاده نگاه میکنیم ادعای بالا بیش از حد تخیلی و گریز از واقعیت جلوه میکند. حتما هم اینطور است. حلقه ای که ادعای بالا را از تخیل به واقعیت نزدیک میکند، فاکتور ذهنی تحولات یعنی فعالین سیاسی، چه در قالب فردی و چه تشکیلاتی است. زمین بازی این فعالین سیاست است و این زمین ملک مطلقه سوسیالیستها نیست. بر  کسی پوشیده نیست که  حکام جاری در غرب با اتکا به ابزارهای متنوع قهری و تحمیق، سعی میکنند آلترناتیوها و مهره های مطلوبشان را به کرسی بنشانند، سعی میکنند با دسیسه های متنوع رضا پهلوی و یا طالبان اصلاح را بعنوان آلترناتیو مشروع، مهندسی کنند. فعالین سوسیالیست اما با اتکا به حقیقت و از طریق سازماندهی در کارزارهای سیاسی دخالت میکنند. بالانس این نیروها چیست؟   گرایش سوسیال...

  همانطور که دونالد ترامپ گفت، ایالات متحده "ناوگان عظیمی" را به سمت ایران حرکت داده است. دلیل این اقدام، آنطور که اغلب ادعا می‌شود، پاسخی به کشتار معترضان توسط جمهوری اسلامی ایران یا برای تغییر رژیم در تهران نیست. بلکه پاسخی به تهدیدی بسیار خطرناک‌تر برای واشنگتن و تهران است: قیام غیرقابل کنترل گرسنگان و محرومان. برای درک رویارویی فعلی لازم است تحولات سیاسی و اجتماعی چهار سال گذشته را مرور کرد. • علیرغم سرکوب وحشیانه اعتراضات ۲۰۲۲ ،   که با قتل مهسا امینی به دلیل نقض ادعایی قوانین حجاب اجباری آغاز شد - جمهوری اسلامی مجبور به عقب‌نشینی شد. قدرت مطلق مقاومت جمعی عملا باعث فروپاشی اجرای حجاب اجباری شد، آزادی پوشش زنان در بسیاری از فضاهای عمومی به یک واقعیت بالفعل تبدیل شد. • این پیروزی فضای سیاسی را متاثر کرد. در طول سه سال گذشته، خیابان‌های ایران به طور مداوم توسط اعتراضات کارگران مصمم‌ اشغال شد: بازنشستگان، معلمان، کارگران صنعتی و خدماتی، رانندگان کامیون، پرستاران و غیره. این اعتراضات با اعتماد به نفس، هماهنگی و رادیکالیسم بیشتری وارد مبارزه علیه جمهوری اسلامی شدند. •...

بر اساس داده‌های موجود، مساحتی که امروز حدود ۸ میلیارد انسان برای سکونت و زیرساخت‌های زندگی شهری اشغال کرده‌اند، تنها حدود یک درصد از کل مساحت قابل سکونت کره زمین، یعنی حدود ۱٫۵ میلیون کیلومتر مربع است. به بیان دیگر، منطقه‌ای کوچک‌تر از ایران برای اسکان کل جمعیت کنونی بشر مورد استفاده قرار گرفته است. بنابراین، برخلاف روایت‌های علمی–تخیلی رایج، مسئلهٔ بشر کمبود فضا نیست و نیازی به «تسخیر سیارات دیگر» وجود ندارد. تمام ۶۴ میلیون کیلومتر جاده در جهان، به‌همراه حدود دو و نیم میلیارد واحد مسکونی و سایر تأسیسات زیرساختی (به‌استثنای فضاهای باز)، در محدوده‌ای کوچک‌تر از ایران جای می‌گیرند. با این حال، پرسش اصلی این است: آیا مطلوب است که همه، یا حتی بخش بزرگی از جمعیت، با تراکم بسیار بالا در یک محل زندگی کنند؟ پاسخ روشن است: خیر. شهرنشینی سابقه‌ای چند هزار ساله، و شاید تا ده هزار ساله، دارد. پرداختن به شاخص‌های دقیق تعریف شهرنشینی خارج از حوصله این مقاله است، اما در تمام ادوار تاریخی و در تمامی شیوه‌های تولید، یک ویژگی ثابت وجود داشته است: تراکم جمعیت، مراکز تولید و خدمات. تراکم جمعیت همواره با ...