بلاگ عباس گویا

 عباس گویا - ۱۲ فوریه ۲۰۲۶   پن جمعهٔ سیاه ۱۸ و ۱۹ دی‌ماه، با قتل‌عام ده‌ها هزار نفر، بهانه‌ای کم‌نظیر در اختیار آمریکا قرار داده است تا مناقشات خود با ایران را پیش ببرد. این فاجعه شهروندان را مرعوب نکرد، اما در غیاب یک آلترناتیو کارگریِ سازمان‌یافته، آنان را به وضعیتی از استیصال کشاند که نه به حملهٔ نظامی آمریکا دل می‌بندند و نه الزاماً در برابر آن می‌ایستند. پنجمعهٔ سیاه و عامل آن، جمهوری اسلامی، برای هیچ‌کس قابل دفاع نیست؛ و این همان واقعیتی است که آمریکا بر آن حساب باز کرده است. «دوستان» حکومت اسلامی تهدیدهای نظامی آمریکا را یا با سکوت، یا با غرولندهای کم‌اثر پشت سر می‌گذارند. امروز حتی ترکیهٔ عضو ناتو و عربستان سعودی، متحد دیرینهٔ آمریکا، بیش از چین و روسیه نگران حملهٔ نظامی آمریکا به ایران‌اند. با وجود پروپاگاندای جنگی هر دو سوی ماجرا و بسیج گسترده و کم ‌سابقهٔ نیروهای نظامی آمریکا در خاورمیانه، مزدبگیران در غرب تمایل چندانی به شکل‌دادن یک جنبش فراگیر ضدجنگ نشان نداده‌اند. آنچه احتمالاً شکل خواهد گرفت، نه یک جنبش توده‌ای ضدجنگ، بلکه مقاومت بقایای اسلام سیاسی و حمای...

  عباس گویا - ٢٢ بهمن ١٤٠٤ عنوان این نوشته ممکن است مطلق‌گرایانه به نظر برسد. دقیق‌تر بگویم، به نظر من بخش قابل توجهی از تحلیل‌ها و ارزیابی‌های کنونی که از سوی سازمان‌های سوسیالیستی درباره وضعیت مبارزه طبقاتی در ایران ارائه می‌شود—دست‌کم آن‌هایی که من خوانده‌ام—در به‌کارگیری متد سوسیالیستی نقد دچار   نقطه ضعفهای جدی اند. از خودِ عبارت «مبارزه طبقاتی» شروع کنیم. اگر بنا بر آنچه در مانیفست کمونیست آمده است، تاریخ تمامی جوامع تاکنون تاریخ مبارزات طبقاتی بوده باشد، هر نقدی که جایگاه و حتی نام طبقات را حذف کند، هرچه باشد، سوسیالیستی نیست. عبارات مبهمی چون «مردم»، «افکار عمومی» یا «نیروی سوم» به واژگان یک نقد طبقاتی—و بنابراین ناگزیر سوسیالیستی—تعلق ندارند. در اشاره به طبقه کارگر می‌توان از اصطلاحاتی مانند کارگران، مزدبگیران، زحمتکشان، یا حتی در معنایی رقیق‌تر، گرسنگان و تهیدستان به‌عنوان معادل‌های نزدیک استفاده کرد. اما «مردم» در بحث از طبقات، بخشی از ترمینولوژی سوسیالیستی نیست. این واژه حامل محتوای طبقاتی نامعین است. دقیقاً به همین دلیل به فرهنگ واژگان پوپولیستی تعلق دارد—بر...

موسولینی، که پیش‌تر یک خبرنگار بود، در سال ۱۹۲۲ نخستین حکومت فاشیستی را بنیان گذاشت. کمپین انتخاباتی او بر سازمان‌دهی «سیاه‌جامگان» برای سرکوب، دستگیری و کشتار کمونیست‌های ایتالیا استوار بود. ضدیت با کمونیسم، در فردای انقلاب ۱۹۱۷ روسیه، دلیل اصلی وجودی فاشیسم بود. رضا پهلوی و سلطنت‌طلبان آگاه به خوبی می‌دانند که برای کسب مقبولیت در بارگاه آمریکا ــ به‌ویژه نزد رئیس‌جمهور کنونی‌اش، ترامپ ــ باید نشان دهند که ظرفیت لازم و کافی برای دشمنی با چپ‌ها، سوسیالیست‌ها و کمونیست‌ها را دارند. از نگاه آمریکا، علت اصلی تفویض قدرت از شاه به خمینی، ظرفیت بالای اسلام‌گرایان برای سرکوب و قلع‌ و قمع کمونیست‌ها بود. خمینی این تعهد را به کارتر داد و به آن عمل کرد. از همین‌رو، رضا پهلوی و پهلوی پرستان ناگزیرند نشان دهند که دست‌کمی از خمینی و حزب‌اللهی‌ها ندارند: قداره‌بند، چاقوکش، آماده‌ی خشونت‌اند و توان کشتار گسترده‌ی چپ‌ها را دارند. البته همه‌ی این‌ها «سرِ لحافِ ملا»ست؛ مسئله‌ی اصلی حفظ فقر مزدبگیر و خاموش نگه‌داشتن صدای اوست. نمایش‌های خیابانی شاه‌الهی‌ها را دیده‌ایم. این‌ها یک نمایش سیاسی و نوعی کمپین ...

عباس گویا –  دوم فوریه ٢٠٢٦   بی‌شک هر معترضی که در خیزش دیماه شرکت کرده و تجربه پنجمعه سیاه [پنجشنبه – جمعه ١٨ و ١٩ دیماه] را پشت سر داشته باشد، با سوال "موانع چیست، راه حلها کدامند" کلنجار میرود. بدون شک نسل کشی ددمنشانه دهها هزار نفره معترضین نقطه عطفی در مبارزات توده زحمتکش برای سرنگونی جمهوری اسلامی شد. علیرغم بکارگیری حد اعلای توحش،  حکومت اسلامی در رسیدن به اهدافش ناکام ماند، نتوانست  رعب و وحشتی همتراز با دهه ٦٠ برقرار کند. نخستین نشانه های شکست جمهوری اسلامی را میتوان با گشایش اینترنت در ایران مشاهده کرد. سیلی از افشاگری ها به سراسر جهان سرازیر شد. بدون ترس از هر عواقبی، مردم حرفشان را میزنند، در تشییع جنازه جانباختگان به وسعتی که ممکن باشد شرکت میکنند. تاثیر نسل کشی پنجمعه سیاه بر توده بپاخاسته، رعبی از جنس سی خرداد ٦٠ نبود، روحیه تعرضی از جنس پسا   جمعه سیاه ١٧ شهریور بود، از جنس عواقب یکشنبه سیاه ژانویه ١٩٠۵ روسیه تزاری بود. ضمن اینکه توده مردم مرعوب نشدند، اما خام هم نبودند، قصد خودکشی هم ندارند، عقب نشینی کردند. سوالی که قریب به یقین در ذهن همه جار...

اگر صورتمسئله مزدبگیران بپاخاسته در خیزش دیماه را با لنزی که صرفا منافع آنها را در نظر میگیرد، و با یک تبیین خالص سوسیالیستی کارگری، نگاه کنیم، احتمالا هدف درازمدت آنها از خیزش انقلابی اخیر را برقراری حکومت سوسیالیستی از طریق خلع ید سیاسی از سرمایه داری ارزیابی میکنیم. وقتی به ترکیب جمعیت، شعارها و وقایع بلافاصله اتفاق افتاده نگاه میکنیم ادعای بالا بیش از حد تخیلی و گریز از واقعیت جلوه میکند. حتما هم اینطور است. حلقه ای که ادعای بالا را از تخیل به واقعیت نزدیک میکند، فاکتور ذهنی تحولات یعنی فعالین سیاسی، چه در قالب فردی و چه تشکیلاتی است. زمین بازی این فعالین سیاست است و این زمین ملک مطلقه سوسیالیستها نیست. بر  کسی پوشیده نیست که  حکام جاری در غرب با اتکا به ابزارهای متنوع قهری و تحمیق، سعی میکنند آلترناتیوها و مهره های مطلوبشان را به کرسی بنشانند، سعی میکنند با دسیسه های متنوع رضا پهلوی و یا طالبان اصلاح را بعنوان آلترناتیو مشروع، مهندسی کنند. فعالین سوسیالیست اما با اتکا به حقیقت و از طریق سازماندهی در کارزارهای سیاسی دخالت میکنند. بالانس این نیروها چیست؟   گرایش سوسیال...

  همانطور که دونالد ترامپ گفت، ایالات متحده "ناوگان عظیمی" را به سمت ایران حرکت داده است. دلیل این اقدام، آنطور که اغلب ادعا می‌شود، پاسخی به کشتار معترضان توسط جمهوری اسلامی ایران یا برای تغییر رژیم در تهران نیست. بلکه پاسخی به تهدیدی بسیار خطرناک‌تر برای واشنگتن و تهران است: قیام غیرقابل کنترل گرسنگان و محرومان. برای درک رویارویی فعلی لازم است تحولات سیاسی و اجتماعی چهار سال گذشته را مرور کرد. • علیرغم سرکوب وحشیانه اعتراضات ۲۰۲۲ ،   که با قتل مهسا امینی به دلیل نقض ادعایی قوانین حجاب اجباری آغاز شد - جمهوری اسلامی مجبور به عقب‌نشینی شد. قدرت مطلق مقاومت جمعی عملا باعث فروپاشی اجرای حجاب اجباری شد، آزادی پوشش زنان در بسیاری از فضاهای عمومی به یک واقعیت بالفعل تبدیل شد. • این پیروزی فضای سیاسی را متاثر کرد. در طول سه سال گذشته، خیابان‌های ایران به طور مداوم توسط اعتراضات کارگران مصمم‌ اشغال شد: بازنشستگان، معلمان، کارگران صنعتی و خدماتی، رانندگان کامیون، پرستاران و غیره. این اعتراضات با اعتماد به نفس، هماهنگی و رادیکالیسم بیشتری وارد مبارزه علیه جمهوری اسلامی شدند. •...

بر اساس داده‌های موجود، مساحتی که امروز حدود ۸ میلیارد انسان برای سکونت و زیرساخت‌های زندگی شهری اشغال کرده‌اند، تنها حدود یک درصد از کل مساحت قابل سکونت کره زمین، یعنی حدود ۱٫۵ میلیون کیلومتر مربع است. به بیان دیگر، منطقه‌ای کوچک‌تر از ایران برای اسکان کل جمعیت کنونی بشر مورد استفاده قرار گرفته است. بنابراین، برخلاف روایت‌های علمی–تخیلی رایج، مسئلهٔ بشر کمبود فضا نیست و نیازی به «تسخیر سیارات دیگر» وجود ندارد. تمام ۶۴ میلیون کیلومتر جاده در جهان، به‌همراه حدود دو و نیم میلیارد واحد مسکونی و سایر تأسیسات زیرساختی (به‌استثنای فضاهای باز)، در محدوده‌ای کوچک‌تر از ایران جای می‌گیرند. با این حال، پرسش اصلی این است: آیا مطلوب است که همه، یا حتی بخش بزرگی از جمعیت، با تراکم بسیار بالا در یک محل زندگی کنند؟ پاسخ روشن است: خیر. شهرنشینی سابقه‌ای چند هزار ساله، و شاید تا ده هزار ساله، دارد. پرداختن به شاخص‌های دقیق تعریف شهرنشینی خارج از حوصله این مقاله است، اما در تمام ادوار تاریخی و در تمامی شیوه‌های تولید، یک ویژگی ثابت وجود داشته است: تراکم جمعیت، مراکز تولید و خدمات. تراکم جمعیت همواره با ...

همه ما کاربرد زبان را می دانیم: زبان ابزار ارتباط انسان ها است. ابزار ارتباط چه چیزی؟ ارتباط کانشسنس انسانها که شامل اندیشه و احساسات آنها می‌شود. علوم مختلف طبیعی و انسانی به حد چشمگیری به پرسش‌های «زبان چگونه تکامل یافته و چه شاخه‌هایی دارد» و «زبان از چه بخش‌هایی تشکیل شده است» پاسخ داده اند. اما "زبان چیست؟"  سوال سختی است که تا جایی که من می دانم هنوز پاسخ علمی برای آن وجود ندارد. اگر نگوییم زبان یک پدیده غامضی مانند کانشسنس است، حداقل میتوانیم با اطمینان مدعی شویم که به کانشسنس (یا ذهن) مربوط است. ذهن ما از طریق زبان با ما ارتباط برقرار می کند. وقتی فکر می کنیم به زبان خاصی می اندیشیم. علم هنوز نمی داند ذهن چیست، زبان با آن چه ارتباطی دارد و ذهن چگونه با زبان ارتباط برقرار می کند. در قلمرو زیست شناسی، انتخاب طبیعی، آناتومی انسان را به عضلات دستگاه صوتی -شامل لب، زبان، حنجره، بینی، تارهای صوتی- همچنین قابلیت مغز در کنترل آنها مجهز کرد تا ملزومات فیزیکی بیان برایش مهیا شوند. بنابراین زبان قبل از هر چیز یک موجودیت مادی و عینی در بیولوژی بشر دارد.  ثانیاً، سیر تکاملی جامعه ...

  اگر “خود کشی سیاسی حامد اسماعیلیون”، بقلم بهروز فراهانی، با عبارتی نظیر “تصویر عوامفریبانه ای که از اسماعیلیون ساخته شد” شروع شده بود، میشد قبول کرد که نویسنده در پذیرش این عوامفریبی شریک نبوده است. “افکار عمومی در اپوزیسیون”، که او در تایید مقبولیت ادعای خود بیان کرده است، عکس خمینی در ماه را هم دید. این واقعیت ذره ای از عوامفریبانه بودن آن تصویر از خمینی نمی‌کاهد. القا چنین باوری، یعنی تصویر رمانتیک از پدر داغدیده و تک و تنها[١]، از طرف نویسنده است که با نتیجه گیری او، خودکشی سیاسی، چفت می‌شود. اما از آنجا که تصویر مفروض غلط است، نتیجه گیری هم اشتباه است. نقش اسماعیلیون در سیاست راست، بسیار پیش تر از خیزش انقلابی جاری، در همان تجمعات کوچک که جمعیتش را حککا و چپها تامین میکردند، شروع شده بود، همان جمعیتی که اسماعیلون اصلاح طلب به آن امر میکرد شعار مرگ بر جمهوری اسلامی ندهد. او پیش از کشته شدن مهسا امینی در پارلمان و دفتر نخست وزیری ترودو رفت و آمد   داشت . اتاق فکری که پس از شروع انقلاب جاری برای برجسته کردن اسماعیلیون شکل گرفت[٢]، خودکشی که نکرد هیچ، خیلی حساب شده هر ...

  مناسبت عاشورا به اسلامیون و مناسبت روز ملی شدن نفت به ناسیونالیستها تعلق دارد. ما نمیتوانیم با فراخوان هر اندازه سوسیالیستی خود عاشورا را از محتوای اسلامیش تطهیر دهیم، نمی توانیم روز ملی را از محتوای ناسیونالیستی اش تطهیر دهیم. حامد اسماعیلیون بهمراه دولتهای کانادا، اوکراین، انگلیس و سوئد پرچمداران دادخواهی سرنگونی هواپیمای اوکراینی شده اند. این صندلی پر شده، به صرف هیچ فراخوانی خالی نمیشود، به چپ گرایش پیدا نمیکند . فراخوان اسماعیلیون بمناسبت سالگرد سرنگونی هواپیما در روز ۲۹ دسامبر داده شد، یعنی پیش از اطلاعیه ای که در داخل ایران به همین مناسبت داده شد. دور از تصور نیست که فراخوان داخل با ابتکار و دخالتگری اصلاح طلب – توده ایستها و در هماهنگی با اسماعیلیون کلید خورده باشد و سپس برخی از تشکلهای انقلابی به آن پیوسته باشند و اینهمه قبل از اعلام علنی ائتلاف راست، در ۳۱ دسامبر، اتفاق افتاده است. چپهای توده ایست و ناسیونالیستهای کرد نظیر حککا و حکا و راه کارگر بعدا به موج فراخوانها پیوستند . این ترکیب، اصلاح طلبان سابق با ویترین اسماعیلیون و با حمایت دولت کانادا و در ادامه لبیک ...

با اعلام علنی ائتلاف راست، یعنی اطلاعیه مشترک رضا پهلوی، حامد اسماعیلیون، معصومه قمی، علی کریمی و دو مترسک دیگر در شب سال نو میلادی، لازم است جایگاه فراخوان ١٨ دی ماه حامد اسماعیلیون را در متن ائتلاف مشخص کرد. این فراخوان، برخلاف ظاهر عوامفریبانه آن، فراخوانی برای قربانیان هواپیمای اوکراینی نیست، فراخوانی در تائید ائتلاف راست است. حمایت از فراخوان اسماعیلیون برای اعتراض در روز ۱۸ دیماه، سالگرد شلیک به هواپیمای اوکراینی، خطای مهلکی برای انقلاب است. صرفنظر از نیت فراخوان دهندگان به تجمعات و اعتصابات در آنروز در ایران، اعتبار این اعتراضات به حساب ائتلاف راست ریخته میشود، جای پای راست در ایران را محکم میکند. از آن فاصله بگیریم .   **** ضمیمه – یادداشت زیر استاتوس آپدیت سه روز پیشم در فیسبوک، پیش از اعلام ائتلاف راست است . انقلاب باید از شارلاتانیسم اسماعیلیون عبور کند ! به حامد اسماعیلیون هالیفکس نشین مجال ندهیم. او نماینده قربانیان نیست، او به پیشواز   قربانی کننده ها رفته بود. اسماعیلیون پس از حضور در کنفرانس امنیتی هالیفکس که مورد اعتراض و خشم بسیاری در اپوزیسیون واقع...

  برگزاری مراسم چله ی جانباختگان خیزش انقلابی به سوال “آیا این مراسم ریشه اسلامی یا کلا مذهبی دارد؟” در محافلی از سوسیالیستها دامن زد. در جستجوی پاسخ به این سوال به جمعبندی زیر رسیدم که البته با پاسخ جامع و کامل فاصله بسیار زیادی دارد . سایت “مرکز ملی پاسخگویی به سوالات دینی” می گوید:«بسیاری از چیزهایی که اکنون در جامعه جزء سنت های فراموش نشدنی مردم شده، فاقد وجاهت شرعی و دینی است . یکی از سنت ها مراسمی است که هنگام فوت و خصوصاً بعد از فوت تحت عنوان های مختلف برگزار می شود.در حالی که برخی از این کارها برعکس روایات و احکام دینی است.» اسلام مبتکر مراسم هایی که به مناسبت مرگ کسی در روزهای ۳ و ۷ و ۴۰ برگزار میشوند، نبوده است اما اسلامیون تبصره هائی برای برگزاری این مراسم، مانند نماز و روضه و قران خوانی، ابداع کرده اند. اهمیت اعداد فوق بسیار قدیمی تر از مذاهب ابراهیمی هستند اما مذاهب ابراهیمی وقایعی را با این اعداد تداعی کرده اند. اعداد ۷ و ۴۰ در تورات چندین بار تکرار شده اند، مثلا: خلقت خدا در ٧ روز انجام شد، سیل بزرگ در ٤٠ روز و ٤٠ شب به وقوع پیوست، نوح ٧ جفت از هر حیوانی ...

«عید ما روزی بود کز ظلم آثاری نباشد» همان ذهنیت مذهبی است که جمهوری اسلامی نمونه های بارز آن را در دوران جنگ ایران وعراق بدست داد: شهید داده ایم مراسم عروسی گرفتن تان با صدا و شادی همراه نباشد، یا اصلا عروسی تان را بیندازید به بعد از جنگ؛ جنگ است و داریم شهید میدهیم. جشن تولد نگیرید؛ خانواده های شهیدان عزادارند حجاب تان را سفت تر کنید؛ خانواده شهدا عزادارند با بلند خندیدن نمک به زخم شان نپاشید؛ و خلاصه چون یک عده در جنگ کشته شده اند و دارند میشوند شادی کلا تعطیل، جنب و جوش و جست و خیز فارغ از غم حرام، آرایش کردن ممنوع، و در یک کلام زندگی ممنوع!  اگر عجولانه قضاوت کنیم و شاخص افت جنبش انقلابی را استقبال ضعیف فراخوان به اعتصاب و اعتراض در سه روز منتهی به امروز بدانیم، آنگاه ماتم گرفتن در شب انقلاب زمستانی نتیجه منطقی چنین فضای دلسردی است. این فضا را نه با عزا برای از دست دادن عزیزان مان که با یادآوری دستاوردهای بزرگ تاکنونی که آن عزیزان بخاطرش جانشان را از دست دادند عوض کنیم. بقول رهنورد یادشان را با شادی و جشن زنده نگه داریم و محکم به محکمی یلدای انقلاب، یلدا آقا فضلی اعلام کنیم "م...

  مجید رضا رهنورد، کارگر یک میوه فروشی، با شجاعت کم نظیری در آخرین لحظات حیات خود، آگاهانه از ما خواست بدام فرهنگ عزا و ماتم اسلامی، آنهم در وسط یک نبرد خونین با حکومت اسلامی، نیفتیم. افسرده نشویم، شاد باشیم. باید اذعان کرد که هیچ حرف و دلیلی نمی تواند مرحم از دست دادن عزیزترین هایمان باشد، نمیتواند مانع ماتم گرفتن نزدیکان مجید رضا شود اما ما بعنوان یک جامعه نباید به تله افسردگی بیفتیم. برخی، بنظر من عمدتا، عمدا و آگاهانه اصلاح طلبان سابق و جاری، بطور مستمر در حال شایعه پراکنی و دروغ گفتن جهت چوب لای چرخ انقلاب گذاشتن هستند. اینها از زبان سلبریتی هایشان در بوق و کرنا می کنند که «اینروزها حالمان خوب نیست، اصلا حال هیچکس خوب نیست، عزا داریم، در غم و غصه از دست دادن جوانانمان هستیم.» که البته دروغ میگویند. برخی از مردم متاثر از این گفته ها و تحت تاثیر فرهنگ مسلط اسلامی تصور میکنند که باید چنین گفت. مابازای سیاسی چنین روایتی از “حال و هوای ما” فراخوان به راهپیمائی سکوت، سیاه پوشیدن، نماز و عزا خواندن، عزلت نشینی و در نهایت شکست است. اولا اجازه دهید مختصری جواب “از دست دادن جوانان” را ب...